ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು? ಅತಿಯಾದರೆ ಅಮೃತವೂ ವಿಷವೇ!

“ಡಾಕ್ಟ್ರೇ, ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ಎಷ್ಟಾಗುತ್ತೋ ಅಷ್ಟು ಜಾಸ್ತಿ ನೀರು ಕುಡಿಯೋಕೆ ಟ್ರೈ ಮಾಡ್ತೀನಿ.”

“ನನ್ನ ಯೂರಿನ್ (ಮೂತ್ರ) ಬಣ್ಣ ನೀರಿನ ಥರ ಕ್ಲಿಯರ್ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ, ನಾನು ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಕುಡೀತಿದ್ದೀನಿ ಅಂತ ಅರ್ಥ ಅಲ್ವಾ?”

“ರಾತ್ರಿ ಯೂರಿನ್ ಪಾಸ್ ಮಾಡಲು ನಾಲ್ಕು ಸಲ ಎದ್ದೇಳ್ತೀನಿ ಡಾಕ್ಟ್ರೇ, ಆದ್ರೆ ಮಲಗೋ ಮುಂಚೆ ಒಂದು ಲೀಟರ್ ನೀರು ಕುಡಿಯಲೇಬೇಕಲ್ವಾ, ಅದ್ಕೆ ಕುಡೀತೀನಿ.”

ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನ ಕೇಳುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತುಗಳು. ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ತಾವು ದಿನಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಕುಡಿಯಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಭ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಅಮ್ಮಂದಿರು ತಮ್ಮ 20 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಈ ದೂರು ತರ್ತಾರೆ, “ನೋಡಿ ಡಾಕ್ಟ್ರೇ, ಇವಳು ನೀರೇ ಕುಡಿಯೊಲ್ಲ!” ಇನ್ನು ಕೆಲವರು, “ನೀವು ಬಾತ್‌ರೂಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಕಳೆಯದಿದ್ದರೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ವಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತೆ!” ಎಂದು ತಮಾಷೆ ಮಾಡುವುದೂ ಇದೆ.

ಮುಂದೆ ಬರೆಯುವ ಮೊದಲು, ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ: “ನೀವು ನೀರೇ ಕುಡಿಯಬೇಡಿ” ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ (Dehydration) ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಆದರೆ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೂ ಒಂದು ಮಿತಿ ಇದೆ.

ಹಾಗಾದರೆ, ಪ್ರತಿ ದಿನ ನಾವು ಎಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು?

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಿಳಿದಿರುವುದು ಇಷ್ಟೇ—”ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಕುಡಿದಷ್ಟೂ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದು.” ಆದರೆ ಈ ಮಾತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ!

ನೀವು ಎಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ನಿಮ್ಮ ವಯಸ್ಸು, ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ (Activity level) ಹಾಗೂ ನಿಮಗಿರುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಗಂಡಸರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ನೀರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಷ್ಟು ನೀರು ಸಾಕು?

ನೀವು ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ತುಂಬಾ ಸರಳ: “ಬಾಯಾರಿಕೆ ಆದಾಗ ಮಾತ್ರ ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ.”

ನಿಮ್ಮ ದಾಹವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದರೆ ಸಾಕು; ಗ್ಯಾಲನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 2.0 ರಿಂದ 2.5 ಲೀಟರ್ ನೀರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ನೆನಪಿಡಿ, ಈ 2.5 ಲೀಟರ್ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ನೀರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ. ನಾವು ಕುಡಿಯುವ ಕಾಫಿ, ಟೀ, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಹಾಗೂ ನಾವು ತಿನ್ನುವ ಅನ್ನ, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನಂಶವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ.

ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ: ಮೂತ್ರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಣ್ಣವು “ಶುದ್ಧ ನೀರಿನಂತೆ” (Colourless) ಇರಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅದು ತಿಳಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವಿದ್ದರೆ (Pale yellow) ಸಾಕು, ನೀವು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂದರ್ಥ.

ಜಾಸ್ತಿ ನೀರು ಯಾರಿಗೆ ಬೇಕು?

ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವವರು ಮಾತ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ:

1. ಕಿಡ್ನಿ ಸ್ಟೋನ್ (Kidney Stones) ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರು: ಇವರು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 2.5 ಲೀಟರ್ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಸುಮಾರು 3.0 ರಿಂದ 3.5 ಲೀಟರ್ ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕಾಗಬಹುದು.
2. ಮಲಬದ್ಧತೆ (Constipation) ಇರುವವರು: ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಸರಾಗವಾಗಲು ನೀರು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವರು ನೀರಿನ ಜೊತೆಗೆ ನಾರಿನಂಶ (Fiber) ಇರುವ ಆಹಾರವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೇವಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ಯಾರು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು?

ಕಳೆದ ಎರಡೂವರೆ ದಶಕಗಳ ನನ್ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅನುಭವದಲ್ಲಿ, ಅತಿಯಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿದು ಸಮಸ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಎಷ್ಟೋ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ. “ಜಾಸ್ತಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು, ಒಳ್ಳೇದು” ಎಂದು ಯಾರೋ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಲೀಟರ್ ಗಟ್ಟಲೆ ನೀರು ಕುಡಿದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಘಟಕಕ್ಕೆ (ICU) ದಾಖಲಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಇವೆ.

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತಿದೆ – “ಅತಿಯಾದರೆ ಅಮೃತವೂ ವಿಷ.” ಇದು ನೀರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ತೊಂದರೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:

• ಹೃದಯದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊರೆ (Overload on the heart).
• ಕಿಡ್ನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ.
• ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಲವಣಾಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು (Hyponatremia – ಹೈಪೊನೇಟ್ರೀಮಿಯಾ).
• ಮೆದುಳಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಊತ.

ಕೆಳಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿರುವವರು ನೀರು ಕುಡಿಯುವಾಗ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕು:

ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳು (Heart Failure): ಇವರು ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಕುಡಿದರೆ, ಅದು ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಊತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಿತಿ ಮೀರಿದರೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಂಡು (Pulmonary Edema), ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗಿ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ತರಬಹುದು.

ಕಿಡ್ನಿ ವೈಫಲ್ಯ (Kidney Failure/CKD): ಇವರ ಕಿಡ್ನಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ವೈದ್ಯರು ಹೇಳಿದ ಮಿತಿಯಲ್ಲೇ ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕು.

ಹೈಪೊನೇಟ್ರೀಮಿಯಾ (ಕಡಿಮೆ ಸೋಡಿಯಂ): ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನಂಶ ಕಡಿಮೆ ಇರುವವರು ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಕುಡಿದರೆ, ರಕ್ತ ಇನ್ನಷ್ಟು ತೆಳುವಾಗಿ ಸೋಡಿಯಂ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಗೊಂದಲ (confusion), ಮೂರ್ಛೆ ಅಥವಾ ಕೋಮಾ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಬಹುದು.

ಔಷಧಿಗಳು: ನೋವು ನಿವಾರಕಗಳು, ಬಿಪಿ ಮಾತ್ರೆಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಟಿರಾಯ್ಡ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು, ದಿನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ನೀರು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು

ನೀರು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದೇ, ಆದರೆ ಅದು ಮಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ. ನಿಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ನೀರು ಬೇಕೆನಿಸಿದಾಗ ಅದು ‘ಬಾಯಾರಿಕೆ’ಯ ಮೂಲಕ ನಿಮಗೇ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿದರೆ ನೀವು ಸುರಕ್ಷಿತ. ಸುಮ್ಮನೆ ಲೆಕ್ಕವಿಟ್ಟು, ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬಾಟಲಿಗಟ್ಟಲೆ ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ.

English version of this article is here: The Hydration Myth: Why Drinking “More” Is Not Always Better